Πολλές φορές δημιουργούν απορίες, παρεξηγήσεις ή και εντάσεις ανάμεσα στους ιδιοκτήτες: Ποιος αποφασίζει; Ποιος πληρώνει; Τι γίνεται αν κάποιος αρνηθεί; Στο παρόν άρθρο θα ξεκαθαρίσουμε όλα όσα έχουν σχέση με τις έκτακτες δαπάνες μιας πολυκατοικίας.
Τι θεωρείται έκτακτη δαπάνη και πώς διαφέρει από τα κοινόχρηστα
Τα κοινόχρηστα είναι τα έξοδα που επαναλαμβάνονται τακτικά και είναι λίγο‑πολύ γνωστά: καθαριότητα, ρεύμα κοινοχρήστων, συντήρηση ανελκυστήρα, θέρμανση, αμοιβή διαχειριστή. Τα πληρώνουμε κάθε μήνα ή κάθε ορισμένη περίοδο και συνήθως προβλέπονται στον κανονισμό της πολυκατοικίας.
Οι έκτακτες δαπάνες, αντίθετα, είναι έξοδα που:
- δεν κατατίθενται σε τακτική βάση
- προκύπτουν ξαφνικά ή απρόβλεπτα
- αφορούν σοβαρές βλάβες ή αναγκαίες επισκευές
Με απλά λόγια, είναι τα έξοδα που δεν τα περιμένεις, αλλά δεν μπορείς και να τα αποφύγεις.
Συνήθη παραδείγματα έκτακτων δαπανών
Για να γίνει πιο κατανοητό, ας δούμε μερικά πολύ συνηθισμένα παραδείγματα:
- Σοβαρή βλάβη στον ανελκυστήρα που απαιτεί αντικατάσταση μηχανισμού ή εξαρτήματος
- Βλάβη στον καυστήρα ή στο σύστημα θέρμανσης
- Σπασμένοι σωλήνες ή μεγάλες υδραυλικές ζημιές σε κοινόχρηστους χώρους
- Επισκευή ταράτσας ή στέγης λόγω διαρροών
- Αλλαγή κεντρικής πόρτας ή συστήματος ασφαλείας
- Εργασίες στα θεμέλια ή στον φέροντα οργανισμό της πολυκατοικίας
Όλες αυτές οι περιπτώσεις δεν μπορούν να καλυφθούν από τα συνηθισμένα κοινόχρηστα και απαιτούν επιπλέον χρήματα.
Πώς λαμβάνεται η απόφαση για μια έκτακτη δαπάνη
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η απόφαση λαμβάνεται μέσω γενικής συνέλευσης των ιδιοκτητών. Εκεί:
- παρουσιάζεται το πρόβλημα
- εξηγείται γιατί χρειάζεται η δαπάνη
- κατατίθενται προσφορές ή εκτιμήσεις κόστους
- γίνεται συζήτηση και ψηφοφορία
Η πλειοψηφία που απαιτείται εξαρτάται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας, αλλά και το είδος της εργασίας (απλή επισκευή ή μεγάλη αλλαγή). Συνήθως αρκεί η απλή πλειοψηφία, αλλά για σοβαρές παρεμβάσεις μπορεί να απαιτείται μεγαλύτερο ποσοστό συμφωνίας.
Τι ισχύει για τα επείγοντα περιστατικά
Υπάρχουν περιπτώσεις που δεν υπάρχει χρόνος για γενική συνέλευση. Για παράδειγμα:
- πλημμύρα από σπασμένο σωλήνα
- βλάβη στον ανελκυστήρα που εγκυμονεί κίνδυνο
- πρόβλημα στο ρεύμα ή στο φυσικό αέριο
Η δαπάνη θεωρείται νόμιμη, αρκεί να αφορά πραγματικά επείγον θέμα, να υπάρχει διαφάνεια στο κόστος και να ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες το συντομότερο δυνατό.
Πώς κατανέμονται οι έκτακτες δαπάνες
Αυτό είναι και το πιο συνηθισμένο ερώτημα, που ενίοτε δημιουργεί εντάσεις. Ποιος πληρώνει και πόσα; Στις περισσότερες πολυκατοικίες, οι έκτακτες δαπάνες κατανέμονται με βάση τα χιλιοστά ιδιοκτησίας, όπως προβλέπει ο κανονισμός, ανάλογα το είδος της δαπάνης (πχ ανελκυστήρα, θέρμανσης κλπ.)
Αυτό σημαίνει ότι όποιος έχει μεγαλύτερο διαμέρισμα, πληρώνει περισσότερα, ενώ τα καταστήματα ή τα υπόγεια συμμετέχουν ανάλογα με τα χιλιοστά τους.
Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, βλάβη στον ανελκυστήρα μπορεί να μην επιβαρύνει τα ισόγεια καταστήματα, αν έτσι ορίζει ο κανονισμός, ή ακόμα, δαπάνες που αφορούν αποκλειστικά έναν κοινόχρηστο χώρο μπορεί να κατανέμονται βάσει κάποιας διαφορετικής συμφωνίας, μόνο όταν συμφωνεί το 100% των ιδιοκτητών.
Γι’ αυτό ο κανονισμός είναι πάντα το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγχεται.
Τι γίνεται αν κάποιος δεν πληρώνει
Δυστυχώς, είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο. Όταν κάποιος ιδιοκτήτης καθυστερεί, αρνείται ή δηλώνει ότι «δεν συμφωνεί», τότε η δαπάνη δεν ακυρώνεται.
Σε αυτή την περίπτωση, η πολυκατοικία μπορεί να στείλει υπενθυμίσεις, να προχωρήσει σε εξώδικο και σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμα και σε νομικές ενέργειες.
Φυσικά, αν η δαπάνη έχει αποφασιστεί νόμιμα, όλοι υποχρεούνται να πληρώσουν, ακόμη κι αν διαφωνούσαν στην αρχή.
Συχνά λάθη και παρεξηγήσεις
Μερικά από τα πιο συνηθισμένα λάθη που δημιουργούν εντάσεις:
- «Δεν το ψήφισα, άρα δεν πληρώνω»
- «Δεν μένω στον όροφο, γιατί να πληρώσω;»
- «Ο διαχειριστής αποφάσισε μόνος του»
- «Δεν μου έδειξαν αποδείξεις»
Πρακτικές συμβουλές για σωστή οργάνωση και διαφάνεια
Σε μια πολυκατοικία είναι σημαντικό να τηρούνται κάποιες διαδικασίες, ώστε να αποφεύγονται εντάσεις και παρεξηγήσεις, στην καθημερινότητα αλλά και όταν προκύπτουν τα έκτακτα θέματα. Πρέπει λοιπόν:
- Να γίνονται τακτικές γενικές συνελεύσεις
- Να κρατούνται πρακτικά αποφάσεων
- Να παρουσιάζονται αναλυτικά τα κόστη και οι αποδείξεις
- Να υπάρχει ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ διαχειριστή και ιδιοκτητών
- Να δημιουργείται, αν είναι δυνατόν, ένα μικρό αποθεματικό για έκτακτες ανάγκες
Η σωστή διαχείριση δεν σημαίνει μόνο πληρωμές, αλλά και εμπιστοσύνη.
Οι έκτακτες δαπάνες είναι αναπόφευκτες σε κάθε πολυκατοικία. Όσο καλύτερα γνωρίζουμε τι είναι, πώς αποφασίζονται και πώς κατανέμονται, τόσο λιγότερα προβλήματα δημιουργούνται. Με απλές διαδικασίες, ξεκάθαρους κανόνες και καλή συνεργασία, ακόμα και οι πιο δύσκολες αποφάσεις μπορούν να ληφθούν χωρίς εντάσεις. Γιατί στο τέλος της ημέρας, όλοι ζούμε στο ίδιο κτίριο και έχουμε κοινό συμφέρον να λειτουργεί σωστά.
Στο Polikatikia.gr μπορείς να βρεις τα εργαλεία που θα σου λύσουν τα χέρια στην οργάνωση των θεμάτων που αφορούν στην πολυκατοικία σου, στην απόκτηση εμπιστοσύνης, διαφάνειας και καλής συνεννόησης των εμπλεκόμενων μερών, αλλά και στην εξασφάλιση της νομιμότητας και εγκυρότητας των αποφάσεων.